Informacje dla pacjentów zainteresowanych udziałem w badaniu klinicznym
Zanim zdecydujesz o udziale w badaniu klinicznym, masz prawo do pełnej, zrozumiałej informacji. Ta strona odpowiada na najważniejsze pytania — zgodnie z obowiązującymi standardami GCP (ICH E6 R2) i Deklaracją Helsińską.
Twoje prawa jako uczestnika badania klinicznego
Czym jest badanie kliniczne?
Badanie kliniczne to naukowe badanie prowadzone z udziałem ludzi, którego celem jest ocena skuteczności i bezpieczeństwa nowej metody leczenia, leku lub procedury medycznej. Zanim lek lub terapia trafi do powszechnego użycia, musi przejść przez ściśle kontrolowane etapy badań.
Każde badanie kliniczne prowadzone w Hope Clinic posiada pozwolenie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) oraz zgodę niezależnej Komisji Bioetycznej. Protokół badania jest każdorazowo zatwierdzany przez te instytucje przed rozpoczęciem rekrutacji pacjentów.
Fazy badań klinicznych
| Faza | Liczba uczestników | Cel |
|---|---|---|
| I | 20–100 osób | Ocena bezpieczeństwa i tolerancji leku — pierwsze podanie ludziom |
| II | 100–300 osób | Wstępna ocena skuteczności i dalsze badanie bezpieczeństwa |
| III | 300–3000+ osób | Potwierdzenie skuteczności, monitorowanie działań niepożądanych, porównanie ze standardowym leczeniem |
| IV | Tysiące osób | Badania po rejestracji leku — długoterminowe bezpieczeństwo w szerokich populacjach |
Możliwe korzyści i ryzyka
Możliwe korzyści
Możliwe ryzyka
Placebo i randomizacja — co to oznacza?
Randomizacja
W wielu badaniach klinicznych uczestnicy są losowo przydzielani do grup — jedni otrzymują badany lek, inni standardowe leczenie lub placebo. Losowość (randomizacja) jest niezbędna dla wiarygodności wyników badania. Informacja o tym, do której grupy zostałeś/aś przydzielony/a, może być niedostępna w trakcie badania (tzw. zaślepienie).
Placebo
Placebo to preparat nieaktywny, który wygląda identycznie jak badany lek, ale nie zawiera substancji czynnej. Jego zastosowanie pozwala ocenić rzeczywistą skuteczność terapii. Przed udziałem w badaniu zostaniesz poinformowany/a, czy istnieje możliwość otrzymania placebo i jakie jest prawdopodobieństwo jego przydziału.
Świadoma zgoda (Informed Consent)
Przed jakimkolwiek działaniem związanym z badaniem klinicznym otrzymasz Formularz Informacji dla Uczestnika i Formularz Świadomej Zgody. Dokumenty te zawierają pełne informacje o badaniu: jego celu, procedurach, ryzykach, korzyściach, Twoich prawach i sposobie ochrony danych.
Otrzymujesz dokumenty do przeczytania
Formularz informacji dla uczestnika jest napisany zrozumiałym językiem. Masz tyle czasu na zapoznanie się z nim, ile potrzebujesz — nikt nie może Cię popędzać ani wywierać presji.
Rozmowa z Głównym Badaczem
Lekarz omawia z Tobą treść dokumentów, odpowiada na wszystkie pytania. Możesz konsultować się z rodziną lub innym lekarzem. Masz prawo prosić o dodatkowe informacje na każdym etapie.
Podpisanie zgody — wyłącznie Twoja decyzja
Jeśli zdecydujesz się na udział, podpisujesz formularz zgody. Otrzymujesz egzemplarz dla siebie. Bez Twojego podpisu żadne działania badawcze nie mogą się rozpocząć.
Możliwość wycofania zgody w każdej chwili
Podpisana zgoda nie jest nieodwołalna. Możesz wycofać się z badania w dowolnym momencie, bez podawania przyczyny. Nie poniesiesz żadnych konsekwencji — Twoja dalsza opieka medyczna pozostaje bez zmian.
Jak wygląda udział w badaniu klinicznym?
Wizyta kwalifikacyjna (Screening)
Lekarz ocenia, czy spełniasz kryteria włączenia do badania. Przeprowadzane są badania diagnostyczne — wszystkie bezpłatnie. Zakwalifikowanie nie zobowiązuje Cię do udziału.
Wizyty badawcze
Regularne wizyty zgodne z harmonogramem protokołu — ich częstość zależy od konkretnego badania. Podczas każdej wizyty oceniany jest Twój stan zdrowia i odpowiedź na leczenie.
Stały kontakt z zespołem
Przez cały czas trwania badania masz bezpośredni kontakt z koordynatorem badania i Głównym Badaczem. Możesz zgłaszać wszelkie dolegliwości i zadawać pytania w każdej chwili.
Wizyta końcowa (Follow-up)
Po zakończeniu badania przeprowadzana jest wizyta kontrolna. W razie potrzeby lekarz kieruje Cię do dalszej opieki w ramach standardowego systemu ochrony zdrowia.
Ochrona danych osobowych
| Aspekt | Jak to działa |
|---|---|
| Pseudonimizacja | Twoje dane w dokumentacji badania są identyfikowane kodem uczestnika, nie nazwiskiem. Klucz łączący kod z Twoją tożsamością jest przechowywany oddzielnie i zabezpieczony. |
| Dostęp do danych | Do Twoich danych medycznych mają dostęp wyłącznie: Główny Badacz, upoważniony zespół badawczy, monitor CRO, przedstawiciele sponsora oraz organy regulacyjne (URPL, Komisja Bioetyczna) — wyłącznie w celach kontrolnych. |
| Transfer danych | Dane mogą być przekazywane sponsorowi badania, który może mieć siedzibę poza UE. W takim przypadku transfer odbywa się na podstawie odpowiednich zabezpieczeń prawnych (standardowe klauzule umowne UE). |
| Okres przechowywania | Dokumentacja badania klinicznego jest przechowywana przez okres wynikający z przepisów prawa (co najmniej 15 lat po zakończeniu badania), co jest wymogiem regulacyjnym. |
| Twoje prawa (RODO) | Masz prawo do dostępu do swoich danych, ich sprostowania oraz wniesienia skargi do Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Prawo do usunięcia danych może być ograniczone ze względu na wymogi archiwizacji danych badawczych. |
| Wyniki badania | Zbiorcze wyniki badania mogą być opublikowane naukowo — zawsze w formie zanonimizowanej. Twoja tożsamość nigdy nie zostanie ujawniona publicznie. |
Ubezpieczenie i odszkodowanie
Każde badanie kliniczne prowadzone w Hope Clinic objęte jest ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej sponsora, zgodnie z wymogami prawa farmaceutycznego. Oznacza to, że jeśli w wyniku Twojego udziału w badaniu doznasz uszczerbku na zdrowiu bezpośrednio związanego z badanym produktem lub procedurą badawczą, przysługuje Ci odszkodowanie.
Szczegółowe informacje dotyczące zakresu ubezpieczenia i procedury zgłaszania roszczeń zawarte są w Formularzu Informacji dla Uczestnika właściwym dla danego badania. Przed podpisaniem zgody masz prawo i czas zapoznać się z tymi informacjami.
Masz pytania? Jesteśmy do Twojej dyspozycji
Możesz skontaktować się z nami w dowolnym momencie — przed, w trakcie i po zakończeniu badania. Żadne pytanie nie jest zbędne.